जर एखादी व्यक्ती पहिल्यांदाच क्रिकेट सामना पाहत असेल, तर त्याला हा खेळ समजून घेणे खूप गुंतागुंतीचे काम असू शकते. फलंदाजी ते गोलंदाजी असे वेगवेगळे नियम बनवले गेले आहेत. आजकाल फलंदाजी देखील विचित्र पद्धतीने होऊ लागली आहे, जिथे फलंदाज हाफ फटके खेळत राहतात. पण क्रिकेटमध्ये ‘खब्बू फलंदाज’ हा शब्द अनेक वेळा का वापरला जातो, हे ‘खब्बू फलंदाज’ का आणि कोणासाठी वापरले जाते?
क्रिकेटमध्ये डाव्या हाताच्या फलंदाजाला ‘खब्बू फलंदाज’ म्हणतात. खरं तर ‘खब्बू’ या शब्दाचा अर्थ डावा हात असा आहे, ‘खब्बू’ हा शब्द डाव्या हाताने काम करणाऱ्या व्यक्तीसाठी वापरला जातो. वेगवेगळ्या खेळांमध्ये डाव्या हाताच्या खेळाडूंना वेगवेगळी नावे दिली जातात. उदाहरणार्थ, लढाऊ खेळांमध्ये अशा खेळाडूंना ‘साउथपाॅ’ म्हणतात, परंतु क्रिकेटमध्ये डाव्या हाताच्या फलंदाजांना सामान्यतः ‘खब्बू फलंदाज’ म्हणतात.
क्रिकेटच्या इतिहासातील महान फलंदाजांबद्दल बोलायचे झाले तर यामध्ये ब्रायन लता, कुमार संगकारा, सईद अन्वर, सौरव गांगुली आणि एडम गिलख्रिस्ट सारख्या महान खेळाडूंची नावे समाविष्ट आहेत. कसोटीत 400 धावांचा वैयक्तिक स्कोअर आजपर्यंत मोडता आलेला नाही, लारा, संगकाराच्या बॅटचा स्विंग त्याच्या चाहत्यांना वेड लावत असे.
ब्रायन लाराने त्याच्या 430 सामन्यांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कारकिर्दीत 22,358 धावा केल्या. कसोटी आणि एकदिवसीय दोन्ही स्वरूपात 10,000 पेक्षा जास्त धावा करणारा तो वेस्ट इंडिजचा एकमेव खेळाडू आहे.
संगकारा त्याच्या एकदिवसीय कारकिर्दीच्या दुसऱ्या सामन्यात 85 धावांच्या शानदार खेळीसाठी सामनावीराचा पुरस्कार जिंकला. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये त्याच्या नावावर 28,016 धावा आहेत आणि तो आता क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावा करण्याच्या बाबतीत सचिन तेंडुलकरनंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
एडम गिलख्रिस्ट त्याच्या आक्रमक फलंदाजीच्या शैलीसाठी प्रसिद्ध आहे. तिन्ही फॉरमॅटमध्ये एकूण 33 शतके झळकावणाऱ्या गिलख्रिस्टने त्याच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीत एकूण 15,461 धावा केल्या. गिलख्रिस्टने एक उत्तम यष्टिरक्षक तसेच एक उत्तम फलंदाज म्हणून नावलौकिक मिळवला.
भारताच्या सर्वात यशस्वी कर्णधारांपैकी एक, सौरव गांगुली हा एक ‘खबू फलंदाज’ देखील आहे. गांगुलीने 424 आंतरराष्ट्रीय सामन्यांच्या कारकिर्दीत 18,575 धावा केल्या. त्याने त्याच्या ऐतिहासिक कारकिर्दीत 38 शतके देखील झळकावली.
पाकिस्तानचा सईद अन्वर हा विशेषतः एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वोत्तम सलामीवीर फलंदाजांपैकी एक आहे. त्याने 247 सामन्यांच्या एकदिवसीय कारकिर्दीत 8824 धावा केल्या. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक वैयक्तिक धावसंख्या करण्याचा विक्रम अनेक वर्षे त्याच्या नावावर होता. त्याने 1997 मध्ये भारताविरुद्ध 194 धावा केल्या.
