टी-20 वर्ल्ड कपमध्ये पाकिस्तानचा फिरकीपटू उस्मान तारिक याच्या बॉलिंग ॲक्शनवरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. कोणी याला ‘बेकायदेशीर’ म्हणत आहे, तर कोणी त्याचे समर्थन करत आहे. इतकेच नाही तर भारताचे माजी क्रिकेटपटू देखील यावरून दोन गटात विभागले गेले आहेत. आकाश चोप्राने यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले असताना, आर. अश्विनने मात्र त्याचे समर्थन केले आहे. अशा परिस्थितीत, आयसीसी (ICC) चा नियम काय सांगतो आणि गोलंदाजाच्या ॲक्शनची तपासणी कशी केली जाते, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
उस्मान तारिकच्या बॉलिंग ॲक्शनबद्दल बोलायचे झाले तर, तो चेंडू सोडण्यापूर्वी थोडा वेळ थांबतो आणि मग गोलंदाजी करतो. त्याची ही शैली फलंदाजांना त्रस्त करत आहे. यासोबतच त्याच्या ॲक्शनवरही प्रश्न उठवले जात आहेत. अनेकांचे असे मत आहे की तारिक ‘चकिंग’ (Chucking) करतो. भारताचा अनुभवी खेळाडू आर. अश्विनने यावर एक पोस्ट लिहिली आहे की, “तो चेंडू टाकण्यापूर्वी थांबतो, जे नियमानुसार वैध (Legal) आहे.” मात्र, ॲक्शनबद्दल बोलताना त्याने म्हटले की, याची तपासणी करणे हे आयसीसीचे काम आहे. आता प्रश्न असा आहे की आयसीसी ही तपासणी नक्की कशी करते?
आयसीसीच्या नियमांनुसार, जेव्हा एखादा गोलंदाज चेंडू टाकण्याऐवजी तो ‘फेकतो’ (Throw), तेव्हा ती ॲक्शन अवैध मानली जाते. जर एखादा गोलंदाज चेंडू टाकताना आपला हात सरळ करताना आणि चेंडू सोडताना आपली कोपर १५ अंशांपेक्षा (15 Degrees) जास्त वाकवत असेल किंवा झटका देत असेल, तर ती ॲक्शन बेकायदेशीर ठरवली जाते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ‘रिअल टाइम’मध्ये म्हणजे सामना सुरू असताना, मैदानावरील पंचांना पाहून ठरवायचे असते की गोलंदाजाची ॲक्शन वैध आहे की अवैध. जर पंचांना वाटले की खेळाडू चुकीच्या पद्धतीने गोलंदाजी करत आहे, तर त्यांना त्याबद्दलचा अहवाल (Report) दाखल करावा लागतो.
त्यानंतर, संबंधित गोलंदाजाच्या ॲक्शनची आयसीसी टेस्टिंग सेंटरमध्ये चाचणी केली जाते. जर त्या चाचणीत गोलंदाजाची ॲक्शन अवैध आढळली, तर त्याच्यावर गोलंदाजी करण्यास बंदी घातली जाते. जोपर्यंत तो आपली ॲक्शन सुधारत नाही, तोपर्यंत त्याला पुन्हा गोलंदाजी करण्याची परवानगी मिळत नाही.
