आयपीएल (IPL) २०२६ हंगामाची सुरुवात २८ मार्च रोजी होणार आहे. ही स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वीच, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) एक महत्त्वपूर्ण आणि रंजक असा नवीन नियम लागू केला आहे. या नवीन नियमामुळे सामन्यांमधील तीव्रता आणि उत्कंठा, विशेषतः दुसऱ्या डावादरम्यान, आणखी वाढेल असे मानले जात आहे.
या नियमाचा मुख्य गाभा सामन्यादरम्यान चेंडू बदलण्याच्या प्रक्रियेभोवती आहे. सामन्यादरम्यान कोणत्याही क्षणी चेंडू हरवला, प्रेक्षकांमध्ये जाऊन पडला किंवा वापरण्यास अयोग्य ठरला, तर तो बदलण्याचा अधिकार पंचांकडे (Umpires) असेल. अशा प्रसंगी, बदलून दिला जाणारा नवीन चेंडू हा मूळ चेंडूच्याच स्थितीचा असेल म्हणजेच, तो एक वापरलेला किंवा जुना चेंडू असेल जेणेकरून सामन्याचा समतोल राखला जाईल.
शिवाय, या नियमाद्वारे करण्यात आलेला सर्वात मोठा बदल विशेषतः दुसऱ्या डावासाठी लागू होतो. दुसऱ्या डावादरम्यान, गोलंदाजी करणाऱ्या संघाला आता १० षटके पूर्ण झाल्यानंतर चेंडू बदलण्याची विनंती करण्याचा पर्याय उपलब्ध असेल. तथापि, ही संधी प्रत्येक डावात केवळ एकदाच वापरता येईल. याव्यतिरिक्त, चेंडू बदलण्याचा निर्णय केवळ एखादे षटक पूर्ण झाल्यानंतरच घेतला जाऊ शकतो; याचा अर्थ असा की, एखादे षटक चालू असताना चेंडू बदलता येणार नाही.
येथे लक्षात घेण्यासारखा एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे, हा नियम केवळ संध्याकाळी होणाऱ्या सामन्यांनाच लागू होतो. दुपारच्या सामन्यांमध्ये, या विशिष्ट नियमांतर्गत चेंडू बदलण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. या नियमामागील मुख्य कारण म्हणजे ‘दव’ (Dew) पडण्याची नैसर्गिक घटना. रात्रीच्या सामन्यांमध्ये, दवामुळे चेंडू ओला होतो, ज्यामुळे गोलंदाजांना गोलंदाजी करताना अडचणींचा सामना करावा लागतो.
विशेष म्हणजे, या नियमाचीच एक आवृत्ती गेल्या हंगामातही अंशतः लागू होती. तथापि, या वर्षी त्यात एक महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आला आहे. सुधारित नियमानुसार, जर गोलंदाजी करणाऱ्या संघाने १० व्या षटकानंतर चेंडू बदलण्याची विनंती केली, तर पंचांना तो चेंडू बदलणे आता बंधनकारक असेल त्या विशिष्ट क्षणी मैदानावर दव पडले आहे की नाही, याचा विचार न करता. एकंदरीत पाहता, या नवीन नियमामुळे आयपीएल 2026 मधील सामन्यांचा थरार आणि तीव्रता लक्षणीयरीत्या वाढण्याची अपेक्षा आहे.
