भारतीय क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी कर्णधारांपैकी एक असलेल्या एमएस धोनीचा आज 7 जुलै 2026 रोजी 45वा वाढदिवस आहे. या विशेष प्रसंगी, जगभरातील लाखो चाहते सोशल मीडियाच्या माध्यमातून ‘माही’ला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देत आहेत.
जरी धोनीने 2019 मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली असली, तरी त्याच्या 15 वर्षांच्या कारकिर्दीत त्याने मैदानावर अनेक विक्रम प्रस्थापित केले असे विक्रम ज्यांच्या जवळपास पोहोचणेही आजच्या तरुण खेळाडूंसाठी अत्यंत आव्हानात्मक आहे.
धोनीने आपल्या शांत नेतृत्वाच्या, उत्कृष्ट यष्टिरक्षणाच्या आणि सामन्याचा निकाल शेवटच्या क्षणापर्यंत नेऊन विजय मिळवण्याच्या अद्वितीय क्षमतेच्या जोरावर भारतीय क्रिकेटला एका नव्या उंचीवर नेऊन ठेवले. याच कारणांमुळे त्याची गणना जगातील महान कर्णधार आणि सर्वोत्तम ‘फिनिशर्स’मध्ये केली जाते. चला तर मग, धोनीच्या नावावर असलेल्या अशा पाच अद्वितीय विक्रमांवर नजर टाकूया जे कोणत्याही खेळाडूसाठी मोडणे सोपे नाही.
1. तिन्ही प्रमुख आयसीसी (ICC) ट्रॉफी जिंकणारा एकमेव कर्णधार
एम.एस. धोनी हा जगातील एकमेव असा कर्णधार आहे ज्याने आयसीसीच्या तिन्ही प्रमुख स्पर्धांची विजेतेपदे पटकावली आहेत:
टी-२० विश्वचषक (2007)
एकदिवसीय विश्वचषक (2011)
चॅम्पियन्स ट्रॉफी (2013)
आजतागायत इतर कोणत्याही कर्णधाराला ही कामगिरी पुन्हा करून दाखवता आलेली नाही. धोनीने आयसीसी स्पर्धांमध्ये भारतीय क्रिकेटला एक नवी ओळख मिळवून दिली.
2. यष्टिरक्षक म्हणून सर्वाधिक स्टम्पिंग्ज
धोनीची चपळता आणि विजेच्या वेगाने केल्या जाणाऱ्या स्टम्पिंग्ज जगप्रसिद्ध आहेत. क्रिकेटच्या जगात असे म्हटले जाते की, “चित्त्याची चाल, गरुडाची नजर आणि धोनीची स्टम्पिंग” यांवर कधीही प्रश्नचिन्ह उपस्थित करू नये.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक स्टम्पिंग्ज करण्याचा विक्रम धोनीच्या नावावर आहे. त्याने एकूण 195 स्टम्पिंग्ज केल्या आहेत जी कोणत्याही यष्टिरक्षकाची सर्वोच्च संख्या आहे.
कसोटी सामने – 38
एकदिवसीय सामने – 123
टी-20 आंतरराष्ट्रीय सामने – 34
फलंदाजाने ‘क्रीज’च्या बाहेर पाऊल टाकताच, अवघ्या काही क्षणांच्या आत त्याला बाद करण्याची कला धोनीने अनेकदा दाखवून दिली.
3. एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सहाव्या किंवा त्यापेक्षा खालच्या क्रमांकावर फलंदाजी करताना केलेली सर्वोच्च धावसंख्या
2005 मध्ये जयपूर येथे श्रीलंकेविरुद्ध खेळताना, एमएस धोनीने 183 धावांची धडाकेबाज खेळी केली होती. या खेळीने जागतिक क्रिकेटमध्ये धोनीची एक वेगळी ओळख निर्माण केली.
या खेळीदरम्यान त्याने 15 चौकार आणि 10 षटकार लगावले. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सहाव्या किंवा त्यापेक्षा खालच्या क्रमांकावर फलंदाजी करणाऱ्या खेळाडूने केलेली ही आजही सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या आहे.
4. आयसीसीच्या मर्यादित षटकांच्या स्पर्धांमध्ये सर्वाधिक सामन्यांचे नेतृत्व
आयसीसीच्या मर्यादित षटकांच्या स्पर्धांमध्ये भारताचे सर्वाधिक सामन्यांत नेतृत्व करण्याचा विक्रम धोनीच्या नावावर आहे. त्याने जवळपास एक दशक आयसीसीच्या प्रमुख स्पर्धांमध्ये भारतीय संघाचे नेतृत्व केले आणि अनेक प्रसंगी संघाला अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचवले.
5. एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक वेळा ‘नॉट-आउट’ (अबाधित) राहून खेळलेल्या डावांचा विक्रम
एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक वेळा ‘नॉट-आउट’ राहण्याचा विक्रम (84 वेळा) एमएस धोनीच्या नावावर आहे; हा एक जागतिक विक्रम आहे.
अनेक सामन्यांत शेवटपर्यंत नाबाद राहून त्याने भारताला अविस्मरणीय विजय मिळवून दिले. म्हणूनच त्याला जगातील सर्वोत्तम ‘फिनिशर’ म्हणून ओळखले जाते. दबावाच्या परिस्थितीतही शांत राहून सामने जिंकण्याची त्याची क्षमता त्याला इतर खेळाडूंपेक्षा वेगळे ठरवते.
